Solvabiliteitsratio

De solvabiliteitsratio is een van die termen en kengetallen die elke ondernemer in Nederland zou moeten kennen. Het is een cruciaal instrument om de financiële gezondheid van een bedrijf te analyseren. Aan de hand van dit kengetal kan worden vastgesteld in hoeverre een onderneming bestand is tegen verliezen zonder in financieel zwaar weer te belanden. Daarnaast is het een belangrijke graadmeter voor externe financiers om te beoordelen onder welke voorwaarden een bedrijf krediet kan krijgen.

In dit artikel duiken we diep in de betekenis van de solvabiliteitsratio. We bespreken wat als een goede solvabiliteit wordt beschouwd, wanneer een lage ratio reden tot zorg is, en hoe je deze ratio zelf kunt berekenen. Bovendien leggen we uit wat de impact ervan is op investeerders en kredietverleners in de Nederlandse markt.

Wat is de solvabiliteitsratio?

De term komt uit het financiële jargon, maar is in essentie vrij eenvoudig. De solvabiliteitsratio geeft weer in hoeverre een bedrijf in staat is om aan zijn lange termijn verplichtingen te voldoen met eigen vermogen. Anders gezegd: hoeveel van de activa is gefinancierd met eigen middelen en hoeveel met vreemd vermogen.

Een hoge solvabiliteit betekent dat het bedrijf voornamelijk met eigen kapitaal opereert, wat een teken is van financiële stabiliteit. Zo’n onderneming is minder afhankelijk van externe financiering en kan in moeilijke tijden langer overeind blijven. Een lage solvabiliteitsratio daarentegen duidt op een grotere afhankelijkheid van schuldfinanciering, wat risicovoller is, vooral in economisch onzekere tijden.

Hoe bereken je de solvabiliteitsratio?

Er is een algemeen geaccepteerde formule om de solvabiliteit van een bedrijf te berekenen:

Solvabiliteitsratio = (Eigen vermogen / Totaal vermogen) × 100

Het totaal vermogen bestaat uit het eigen vermogen plus het vreemd vermogen zoals opgenomen in de balans. Eigen vermogen omvat onder andere het gestorte aandelenkapitaal, de reserves, de ingehouden winsten en eventuele herwaarderingsreserves. In sommige gevallen kan ook rekening worden gehouden met stille reserves of herwaarderingen van vaste activa als deze significant afwijken van de boekwaarde.

Soms wordt bij de berekening gecorrigeerd voor ontvangen vooruitbetalingen of specifieke posten zoals latente belastingen, maar voor de meeste MKB-bedrijven in Nederland is de bovenstaande formule voldoende accuraat.

Hoe interpreteer je de solvabiliteitsratio?

Nadat je de ratio hebt berekend, is het van belang om te begrijpen wat de uitkomst betekent. Er zijn gangbare richtlijnen die een indicatie geven van hoe gezond de financiële positie van een onderneming is:

• Boven de 50% – Uitstekend
• 40% – 50% – Goed
• 30% – 40% – Redelijk
• 20% – 30% – Matig
• Lager dan 20% – Zwak

Als jouw onderneming een ratio boven de 40% heeft, is dat in de meeste gevallen een teken van degelijke financiële stabiliteit. Dit wekt vertrouwen bij kredietverstrekkers en investeerders, en het biedt voldoende buffer om tijdelijk verlieslatende periodes te doorstaan.

Komt je solvabiliteit onder de 20%, dan is er sprake van een verhoogd risico. In dat geval kunnen onverwachte financiële tegenvallers een groot probleem vormen, en is de kans groter dat je snel externe financiering nodig hebt.

Waarom is solvabiliteit belangrijk voor investeerders?

Voor investeerders is de solvabiliteitsratio een belangrijk kengetal bij het analyseren van een potentiële investering. Hoewel de winst- en verliesrekening soms positieve resultaten laat zien, geeft deze geen volledig beeld van de financiële situatie. De balans en met name de verhouding tussen eigen en vreemd vermogen bieden cruciale inzichten.

Een bedrijf met hoge winsten, maar een lage solvabiliteit, kan ondanks goede prestaties in de problemen komen als de schuldenlast te hoog is. Omgekeerd kan een onderneming met tijdelijke verliezen, maar een hoge solvabiliteit, nog steeds een veilige en aantrekkelijke investering zijn omdat ze voldoende reserves heeft om de verliezen te absorberen.

In de Nederlandse investeringswereld, vooral bij business angels en private equity, wordt solvabiliteit vaak meegenomen als een van de kerncriteria bij risicobeoordeling.

Solvabiliteit en bedrijfskrediet

Ook banken en andere kredietverstrekkers hechten in Nederland veel waarde aan de solvabiliteit van een onderneming. Bij de aanvraag van een bedrijfslening is de ratio vaak doorslaggevend. Banken hanteren doorgaans strenge eisen: een lage solvabiliteit leidt al snel tot een afwijzing of minder gunstige voorwaarden.

Alternatieve financiers, zoals factoringmaatschappijen, fintech-bedrijven of investeringsplatforms, zijn soms flexibeler. Ze kunnen ook leningen verstrekken aan bedrijven met lagere ratios, maar stellen dan wel strengere voorwaarden. Denk aan hogere rentepercentages, verplichte zekerheden of kortere looptijden.

Als je bijvoorbeeld gebruikmaakt van Nederlandse vergelijkingsplatforms voor zakelijk krediet, dan wordt vaak automatisch een solvabiliteitscheck uitgevoerd. Sommige platforms bieden ook persoonlijk advies om te helpen bij het verbeteren van je ratio vóór je een aanvraag indient.

De invloed van de leeftijd van een onderneming

De leeftijd van het bedrijf speelt eveneens een belangrijke rol bij het beoordelen van de solvabiliteit. Een jonge onderneming heeft doorgaans minder eigen vermogen opgebouwd en financiert zich vaker met vreemd vermogen om te kunnen groeien. Dit hoeft niet direct een alarmsignaal te zijn, zolang er een onderbouwd groeiplan is.

Voor nieuwe bedrijven is de solvabiliteitsratio dus minder betrouwbaar als enige maatstaf. Belangrijker is dan het beoordelen van andere factoren zoals omzetgroei, brutomarge en operationele cashflow. Wel moet worden opgelet voor negatieve solvabiliteit – dat wil zeggen dat het eigen vermogen negatief is. In dat geval is het bedrijf technisch failliet, ook al draait het operationeel goed.

Eén jaar zegt niet alles

Een momentopname geeft nooit het volledige beeld. De solvabiliteit zoals berekend aan het einde van een boekjaar reflecteert slechts de situatie op één dag. Indien het bedrijf op dat moment bijvoorbeeld uitzonderlijk veel voorraden heeft opgebouwd of investeringen heeft gedaan, kan dat de ratio verstoren.

Daarom is het aan te raden om de solvabiliteit over meerdere jaren te analyseren. Het gemiddelde of de trend zegt vaak meer dan één enkel cijfer. Vooral in sectoren met sterke seizoensinvloeden, zoals de horeca of retail, is dit essentieel.

Solvabiliteit verbeteren? Zo doe je dat

Als je bedrijf een lage solvabiliteit heeft, zijn er verschillende manieren om deze te verbeteren:

1. Winsten inhouden: laat winst in het bedrijf om het eigen vermogen te verhogen.
2. Kapitaalstorting door aandeelhouders: extra inbreng van eigen middelen.
3. Aflossen van schulden: vermindert het vreemd vermogen.
4. Herwaarderen van activa: onder bepaalde voorwaarden mag je activa herwaarderen, wat het eigen vermogen kan verhogen.
5. Efficiënt kostenbeheer: structureel lagere kosten leiden tot hogere winsten en dus tot toename van het eigen vermogen.

Conclusie

De solvabiliteitsratio is een onmisbare graadmeter voor iedereen die een onderneming runt in Nederland. Het zegt veel over de financiële weerbaarheid van je bedrijf, en is van grote invloed op de mogelijkheden om te groeien, externe investeerders aan te trekken of leningen aan te gaan. Door de ratio goed te begrijpen, regelmatig te monitoren en strategisch te verbeteren, vergroot je niet alleen je financiële veiligheid, maar ook je geloofwaardigheid in de markt. Het is dan ook verstandig om deze ratio structureel op te nemen in je financiële rapportages en managementbeslissingen.