Wat is EBITDA?

EBITDA is een financiële kengetal dat staat voor Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization, oftewel winst vóór rente, belastingen, afschrijvingen en amortisatie. In het Nederlands noemen we dit vaak de brutobedrijfswinst of operationeel resultaat vóór afschrijvingen. Het is een veelgebruikt instrument om de winstgevendheid van een onderneming te beoordelen, los van externe factoren zoals financieringsstructuur en belastingregelingen.

EBITDA laat zien hoeveel winst een bedrijf maakt uit zijn kernactiviteiten, voordat er rekening wordt gehouden met financieringskosten, belastingverplichtingen of waardeverminderingen van activa. Zoals de Engelse naam al aangeeft, zijn de posten rente, belastingen, afschrijvingen en amortisatie niet opgenomen in deze berekening. Dit maakt EBITDA tot een nuttige maatstaf om verschillende bedrijven met elkaar te vergelijken, omdat het de operationele prestaties zuiver in kaart brengt.

Investeerders besteden vaak extra aandacht aan EBITDA wanneer zij op zoek zijn naar interessante bedrijven om in te investeren. Ook kredietverstrekkers gebruiken dit kengetal bij het beoordelen van de kredietwaardigheid van een onderneming. Een solide EBITDA kan bijdragen aan gunstigere leentarieven en voorwaarden.

Wat betekent EBITDA precies?

EBITDA vertegenwoordigt in feite het bedrag dat overblijft van de omzet nadat de directe operationele kosten, zoals materiaalkosten, personeelskosten en overhead, zijn afgetrokken. Het is dus het bedrag dat theoretisch beschikbaar zou zijn om rente te betalen, belasting te voldoen, te investeren in activa of uit te keren aan aandeelhouders.

Wat belangrijk is om te begrijpen, is dat EBITDA zich puur richt op de kernactiviteiten van een onderneming. Kosten die verband houden met groei, investeringen of financiering worden hierbij buiten beschouwing gelaten. Hierdoor is het een populaire graadmeter voor investeerders die zich willen richten op de efficiëntie en winstcapaciteit van een onderneming in zijn dagelijkse bedrijfsvoering.

Hoe wordt EBITDA en de EBITDA-marge berekend?

De formule voor EBITDA is als volgt:

EBITDA = Bedrijfsresultaat + Afschrijvingen + Amortisatie

Het bedrijfsresultaat, ook wel EBIT genoemd (Earnings Before Interest and Taxes), is de winst vóór aftrek van rente en belastingen. Afschrijvingen zijn de kosten van waardevermindering van materiële vaste activa, terwijl amortisatie verwijst naar de afschrijvingen op immateriële activa, zoals licenties of octrooien.

Zodra de EBITDA is berekend, kan men ook de EBITDA-marge bepalen. Deze geeft aan welk percentage van de omzet bestaat uit EBITDA, en wordt berekend met de volgende formule:

EBITDA-marge = (EBITDA / Omzet) x 100

Hoe wordt EBITDA geïnterpreteerd?

In tegenstelling tot sommige andere financiële kengetallen is er geen vaste norm die bepaalt of een bepaalde EBITDA-marge goed of slecht is. De interpretatie hangt sterk af van de sector waarin een onderneming actief is. Een EBITDA-marge van 10% kan bijvoorbeeld uitstekend zijn in de detailhandel, maar als laag worden beschouwd in de technologiesector.

Hieronder enkele richtlijnen voor EBITDA-marges per sector in Nederland:

Detailhandel: 2 – 8%
Dienstverlening: 5 – 15%
Industrie: 10 – 25%
Technologie en software: 20 – 35%
Logistiek en transport: 8 – 18%
Bouwsector: 6 – 12%

Zoals je kunt zien, variëren deze cijfers sterk. Daarom is het essentieel om EBITDA altijd in de context van de specifieke sector te beoordelen. Een bouwbedrijf dat een EBITDA-marge van 8% realiseert, presteert wellicht uitstekend, terwijl datzelfde percentage voor een softwarebedrijf ondermaats kan zijn.

Waarom is EBITDA belangrijk voor investeerders?

Voor investeerders is EBITDA een krachtig hulpmiddel om de winstgevendheid van bedrijven objectief met elkaar te vergelijken, vooral wanneer zij opereren in dezelfde sector. Omdat het invloed van financieringsstructuur en belastingpositie uitsluit, maakt het de prestaties van bedrijven internationaal beter vergelijkbaar.

Wanneer een investeerder bijvoorbeeld twee bedrijven in de Nederlandse logistieke sector overweegt, kan hij hun EBITDA vergelijken met het sectorgemiddelde. Als een bedrijf duidelijk boven dit gemiddelde presteert, kan dat wijzen op sterke interne efficiëntie, goede kostenbeheersing of hoge klanttevredenheid.

Toch moet men voorzichtig zijn bij het interpreteren van EBITDA. Verschillen in huurcontracten, uitbesteding van werkzaamheden of investeringen in apparatuur kunnen het cijfer beïnvloeden. Om een eerlijke vergelijking mogelijk te maken, passen sommige analisten gecorrigeerde EBITDA toe, waarbij extra kosten of besparingen worden toegevoegd of uitgesloten.

Beperkingen van EBITDA bij schuldenlast

Hoewel EBITDA een nuttige indicator is voor operationele prestaties, is het geen goede maatstaf om de financiële gezondheid van sterk geleveragede bedrijven te beoordelen. Dat komt doordat het geen rekening houdt met de kosten van schulden. Bij bedrijven met een hoge schuldenlast kunnen de rentelasten zodanig hoog zijn dat ze ondanks een positieve EBITDA toch in financiële problemen komen.

Daarom is het in zulke gevallen verstandiger om ook te kijken naar de operationele kasstroom of het vrije kasstroomniveau. Deze kengetallen houden wel rekening met renteverplichtingen, belastingen en investeringen, en geven een realistischer beeld van de middelen die een onderneming daadwerkelijk ter beschikking heeft.

EBITDA en bedrijfsfinanciering

Niet alleen investeerders, maar ook banken en andere kredietverstrekkers kijken nauwgezet naar de EBITDA van een onderneming. Een sterke EBITDA-marge suggereert dat een onderneming in staat is om rente en aflossingen te voldoen. Dit kan ertoe leiden dat een onderneming grotere kredieten kan verkrijgen, tegen gunstigere voorwaarden zoals lagere rente of langere looptijd.

In Nederland beoordelen banken de EBITDA vaak in combinatie met andere ratio’s, zoals de interest coverage ratio (hoe vaak een onderneming zijn renteverplichtingen kan dekken met EBITDA) en de debt-to-EBITDA-ratio. Deze cijfers helpen om te bepalen of een bedrijf financieel gezond genoeg is om nieuwe schulden aan te gaan.

Het hebben van een hoge EBITDA kan in sommige gevallen zelfs betekenen dat er geen onderpand nodig is voor een lening. De cashflow uit de kernactiviteiten biedt dan voldoende zekerheid voor de kredietverstrekker. Dit is vooral aantrekkelijk voor kleinere bedrijven of startups die geen onroerend goed of andere waardevolle bezittingen bezitten die als onderpand kunnen dienen.

Wat als de EBITDA laag is?

Een lage EBITDA betekent niet per se dat een bedrijf niet levensvatbaar is. Het kan bijvoorbeeld wijzen op een onderneming in een groeifase, die tijdelijk veel investeert in personeel, marketing of productontwikkeling. In zulke gevallen is het belangrijk om ook naar de toekomstverwachtingen en het groeipotentieel te kijken.

Bovendien zijn er in Nederland alternatieve financieringsmogelijkheden voor bedrijven met een lagere EBITDA. Fintech-platforms, crowdfunding en regionale ontwikkelingsmaatschappijen kunnen passende oplossingen bieden, zelfs als traditionele banken terughoudend zijn.

Samenvattend

EBITDA is een waardevolle indicator voor de winstgevendheid en operationele gezondheid van een bedrijf. Hoewel het niet alle aspecten van de financiële situatie weerspiegelt, biedt het een helder beeld van wat een onderneming in staat is te verdienen uit zijn kernactiviteiten. In de Nederlandse zakelijke omgeving is het een van de meest gebruikte maatstaven, zowel door investeerders als door kredietverstrekkers. Een goede EBITDA, gecombineerd met een solide bedrijfsstrategie en gezonde kasstromen, kan de deur openen naar groeikapitaal, zakelijke leningen en sterke strategische partnerschappen. Daarom loont het voor elke ondernemer om de EBITDA van zijn of haar bedrijf goed te begrijpen en te monitoren.